Dr. Cüneyt Genç : Gebelikte anomali Taramaları Konusunda Bilinçli Olunmalı

Dr. Cüneyt Genç : Gebelikte anomali Taramaları Konusunda Bilinçli Olunmalı

Gebelikte sakatlık (anomali) taramalarında ailelerin bilinçli olması önemli. Detaylı ultrasonografi için en gelişmiş cihazlar kullanıldığında dahi her ayrıntıyı görmek mümkün olamayabiliyor. “Taramanın sınırları konusunda aileler bilinçli olmalı. Her ayrıntının görülemediğini bebek bekleyen aileler bilmeli” diyen Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Cüneyt Genç ”Gebelik takibinde en gelişmiş ultrasonografi cihazları ile tarama yapılması durumunda bile anomalilerin (sakatlıkların) yüzde 3-7 oranında yakalanamadığını aileler bilmeli” dedi.

Ebeveynlerin gebelikte anomali taramaları konusunda doktorlar tarafından doğru yönlendirilmeleri ve bilgilendirilmeleri gerektiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Cüneyt Genç şunları söyledi:

Doktorların gebelikte taramalar konusunda ebeveynleri doğru yönlendirmesi önemli. Taramanın sınırlarını anlatmaları ve detaylı ultrasonografide bile her ayrıntıya ulaşılamadığını söylemeliler. Kalp anomalileri, yapışık ayak parmakları, bebeğin cildindeki doğum lekeleri, kapalı bir anüs, bebeğin yemek borusu ile soluk borusu arasında kapanmamış bir bağlantı saptanması gibi zor durumlarla karşılaşılabiliyor. Otizm, yaygın gelişimsel bozukluk, doğumsal işitme kaybı gibi taranıp yakalanması mümkün olmayan durumları bu taramalar hiçbir zaman tespit edemez. İkili, üçlü, dörtlü testlerin hepsini yapmak, detaylı ultrasonografiye girmek olası bütün anomalileri yakalayamaz. Ailelerin çoğunluğu detaylı ultrasonografi sırasında bebeğin her yerine bakıldığını düşünüyorlar. Bebeğin taramalarında bir sorun oluştuğunda, 4 boyutlu ultrasonla her şeyi çözüleceğine inanıyorlar. Ancak en deneyimli ellerde ve en gelişmiş ultrasonografi cihazı kullanılsa dahi anomalilerin (sakatlıkların) yüzde 3-7 oranında yakalanamadığı da bilinmesi gereken önemli bir gerçek.”

DOWN SENDROMUNDA EN GÜVENİLİR İKİLİ TEST

Anomali taramalarında anne kanından bakılan ikili, üçlü, dörtlü ve ardışık testler gibi hormon testler kullanıldığını kaydeden Dr.Cüney Genç; “İkili test 11-14’üncü haftalar arası, üçlü ve dörtlü testler 16-20’üncü haftalar arasındaki zaman diliminde yapılıyor. Ardışık test ise hem ikili hem üçlü ya da dörtlü testin normal zamanlarda yapılıp ortalaması alınarak hastaya tek sonuç verilmesi ile yapılıyor. İkili test yapılmadıysa ardışık tarama testi yapılamıyor. Hastalardaki rakamlar artıkça daha güvenli sonuç verilecek gibi bir algı oluşuyor. Oysa durumbiraz farklı, bu konularda daha bilinçli olunmalı, hekimlerinden detaylı bilgi istemeliler” uyarısında bulundu. Dr. Genç, şu bilgileri verdi:

“Dört testin içinde sonuçları en güvenilir, en iyi olan test ikili test. Down sendromunu yüzde 90-95 oranında yakalıyor. Üçlü ve dörtlü testler ise yüzde 70-80 oranında başarı sergiliyor.. Bu testler anne kanından yapılıyor. Sadece ikili test anne kanındaki hormonların yanında ultrason bulgularını da içerir. Üçlü, dörtlü ve ardışık testlerde alfa feto protein hormonuna bakılır. Bebekte nöral tüp denilen kafatası ve omurga sakatlıkları olduğunda fetüste ve anne kanında bu hormon artıyor. Bu nedenle alfa feto protein hormonuna bakılması nöral tüp defektlerinin taranması amacıyla kullanılıyor. Bu hormona üçlü, dörtlü, ardışık testlerle birlikte bakılabilmekle beraber sadece bu hormon seviyesine bakılarak da nöral tüp (kafatası-omurga) sakatlık taraması yapılabilir. Anne adayının fazla kilolu olması, bebeğin amnion sıvısının az olması, bebeğin ve plasentanın duruşu taramanın optimum seviyede olmasını zorlaştırabilen etmenler.

11-14 hafta aralığında bebeğin ense saydamlığı, burun kemiği incelemesinde, ikili testin yanı sıra ilk trimester ultrasonografisi, tek başına yüzde 70 down sendromunu ve kromozomal bozuklukları yakalayabiliyor. Halk arasında ayrıntılı ultrasonografi olarak bilinen ikinci trimester taraması ise ilk trimester taramasını pekiştirmek için kullanılır. Bu taramada ilk aylarda görünmeyen down sendromu ve benzeri kromozomal bozukluk durumlarında sıklıkla görülen ultrason bulgularına bakılır. Bebekte ense kalınlığı, kısa kol, kısa bacak, böbreklerin genişlemesi, bebeğin kalbinde parlayan bir nokta veya bağırsakların parlak görülmesi gibi bulguların olmaması bebeğin normal olma ihtimalini 3 ila 7 kat arttırır.”

FETAL EKOKARDİYOGRAFİ BEBEĞİN KALBİ İÇİN ÖNEMLİ

Kalp anomalilerine de dikkat çeken Dr.Genç, “Kromozom bozukluklarında yüzde 50-99 arasında kalp anomalileri yer alıyor. O nedenle de fetal ekokardiyografi çok önemli. Gebeliğin 20 ila 22’inci haftaları arası yapılan bu taramada bebeğin kalbini ayrıntılı bir şekilde inceleniyor. Ancak aileler bu taramanınuzman deneyimi ve zaman gerektiren bir tarama olduğunu bilmeliler. Deneyimli ellerde ayrıntılı ultrason taramaları ve fetal ekokardiyografinin aynı anda yapılması mümkündür” diye konuştu.

AİLELERE UYARILAR

“Hormonal tarama testlerinde bebeğin yüksek risk grubunda çıkması bebeğin yüzde 100 anomalili olduğu anlamına gelmez” diyen Dr. Cüneyt Genç bu durumda yapılması gerekenleri ise şöyle aktardı:

“Yüksek risk saptaması bebeğin daha detaylı olarak incelenmesinin faydalı olacağını ifade eder. Bebeği yüksek risk grubunda çıkan ailelerin, önce testin doğru zamanda yapılıp yapılmadığına, ense saydamlığının doğru ölçülüp ölçülmediğine baktırmaları daha doğrudur. Testin yanlış zamanda yapılması, test formundaki bilgilerin eksik, yanlış girilmesi ya da laboratuvarın güvenilirliği konusunda şüphe gibi durumlarda aynı testin bir başka laboratuarda tekrar edilmesi doğru yaklaşım olur. İkili, üçlü, dörtlü testlerin tümünün yapılmasıyla daha güvenilir sonuçlara ulaşılabildiğine gösteren bir kanıt yok. Aksine düşük risk grubu içinde yer alan hastalarda çok test yapılması, ‘yanlış pozitiflik’ denilen, bebeğin normal olduğu halde riskli çıkma durumuna yakalanmamıza, endişeli günlere ve gereksiz girişimsel işlemlere neden olur. Mongol bebekleri saptama konusunda şu an en iyi hormonal test olan ikili tarama testi normal çıkmışsa, düşük risk grubundaki bir gebeye üçlü ya da dörtlü testi yapmak çoğunlukla kafa karışıklığına sebep olur.”

Dr. Cüneyt Genç

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.