Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Nedir?

Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Nedir?

Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Nedir?

En basit anlatımı ile menkul kıymetler yatırım ortaklığı, menkul kıymet portföyü işletmek için, Sermaye Piyasası Kurulu’nun izni ile kurulan bir şirkettir. Burada amaç küçük birikimleri olan tasarruf sahiplerini biraraya getirmek ve bu birikimleri birleştirerek onların menkul kıymetlere yatırım yapmalarına ve ortak bir portföye sahip olmalarına olanak tanımaktır. Menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının ünvanında mutlaka menkul kıymetler yatırım ortaklığı ifadesi yer almalıdır. Ayrıca kuruluş sermayeleri, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen tutardan az olmamalıdır. Şirketler anonim ortaklık olarak ve hisse senetleri halka arzedilmek üzere kurulur. Hisse senetleri nakit karşılığı olarak çıkarılır.

Menkul kıymet yatırım ortaklığı nedir sorusuna şu şekilde cevap vermek de mümkün. Menkul kıymet yatırım ortaklıkları, sermaye piyasası araçları ile yurtiçi veya yurtdışı borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere kurulan şirketlerdir. Bu tanıma göre deyatırım ortaklıklarının temel görevleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Ortaklık portföyünü kurmak ve işletmek.
  • Gerektiğinde portföy içeriğinde değişiklik yapmak.
  • Portföyü çeşitlendirerek yatırım riskini düşürmek.
  • Piyasaları izleyerek portföy yönetimi konusunda gerekli önlemleri almak.
  • Portföyün değer kaybetmemesine, aksine değer kazanmasına çalışmak.

Menkul kıymet yatırım ortaklığında, yatırımların yönetilmesinin işin ehline bırakıldığı ve tasarruf sahipleri açısından rahat ve güvenli bir uygulama vardır. Bir menkul kıymete yatırım yapmak konusunda yeterli bilgi ve uzmanlıkları olmayan tasarruf sahipleri, diğer taraftan yeterli bir büyüklüğe ulaşamadıklarından portföyleri ile risk taşırlar. Bu risk hem anapara açısından vardır hem de getiri açısından. İşte menkul kıymet yatırım ortaklıklarının önemi burada ortaya çıkıyor.

Menkul kıymet yatırım ortaklıklarının kuruluş ve işleyiş açısından bazı ilkelere sahiptir:

  • Profesyonelce yönetmek: Menkul kıymetler piyasası bu bilgi birikimine sahip olan ve gelişmeleri yakından izleyebilen bir yönetim gerektirir. Tek tek bireylerden bu uzmanlığı beklemek doğru olmaz. Herkes ekonomik göstergeleri doğru değerlendiremez, gelişmelerin menkul kıymet fiyatlarına etkisini analiz edemez, buna göre tavır alamaz. Yatırım ortaklıklarıişte profesyonel yönetim ilkesiyle bu sorumluluğu üstlenir.
  • Riski dağıtmak: Bireylerin küçük tutarlarla belli hisse senetlerine yatırım yapması, riski dağıtmak değil aksine birikimi riske atmak anlamına gelir. Oysa yatırım ortaklıkları, çok sayıda kişiden topladıkları yatırımlarla çok yüksek tutarlarda portföy oluşturduklarından sadece hisse senedine değil, tahvil ve bono gibi diğer yatırım araçlarına da yönelebilir ve olası riskleri tolore edebilir.
  • Mal varlığını korumak: Portföyde bulunan menkul kıymetler, portföy yöneticileri ve kurucu ortaklardan ayrı olarak Takasbank’ta saklanır.
  • Menkul kıymet portföyü işletmek: Yatırım ortaklıkları portföyü çalıştırırken, esas olarak sermaye piyasasında menkul kıymet alım satımı yaparlar ve bu yolla menkul kıymetlerin kar payları ve faizlerinden gelir oluşturular. Bu arada bazı kısıtlamalar ile altın ve kıymetli madenlere de yatırım yapabilirler.
  • Yatırım ortaklığında hak sahibi olmak: Yatırım ortaklığı bir anonim şirket olduğundan, yatırımlarını burada değerlendiren küçük tasarruf sahiplerinin kar payı alma ve rüçhan hakları vardır. Ayrıca genel kurul toplantılarında oy kullanabilirler. Ancak tasarruf sahipleri yatırım ortaklığı portföyü ile ilgili işlemleri yapma yetkisini, ortaklık esas sözleşmesi ile kurucuya verir.

Buraya kadar menkul kıymet yatırım ortaklığı nedir sorusuna cevap aradık. Şimdi biraz da yatırım ortaklıklarının sağladığı avantajlara bakalım:

  • Bir kere küçük yatırımcının tasarrufu, işinin uzmanı ve güvenilir yöneticiler tarafından yönetilmektedir.
  • Yatırım ortaklığı portföyünde bulunan menkul kıymetler, hisse senedi, sabit getirili ya da dövize endeksli gibi farklı finansal enstrümanlara dağıtılarak riskin minimuma düşürülmesi mümkün olabilmektedir.
  • Küçük yatırımcı normal koşullarda elde edemeyeceği getiriyi, kazanç potansiyeli yüksek menkul kıymetlere yatırım yaparak sağlayabilmektedir.
  • Menkul kıymetlerin yönetimi ortaklık yönetimi tarafından yapıldığından, küçük yatırımcı, portföyün değerlemesi, kontrolü, kupon, faiz ve temettü gibi işlemlerle uğraşmayacak, zaman ve emek harcamayacaktır.
  • Yatırımcıların, ellerindeki yatırım ortaklığı hisse senetlerini, istedikleri herhangi bir zamanda, ister tamamını ister bir kısmını borsada satarak paraya çevirmek imkanı vardır.

Şimdi biraz da menkul kıymet yatırım ortaklığını kimlerin kurabileceğine bakalım. Yasada bu konuda bir kısıtlama ya da özel bir hüküm bulunmuyor. Bu açıdan bakıldığında bir anonim şirket kurabilecek herhangi bir gerçek veya tüzel kişi burada da yatırım ortağı olabilir. Buna rağmen sermaye piyasasını düzenleyen yasalarda genel anlamda bir takım kısıtlar bulunuyor. Kurucu ortak, daha önce iflas etmiş olmamalı, bir vergi borcu bulunmamalı, kaçakçılık ve benzeri bir suç işlememiş olmalıdır. Bir de sermaye piyasası uygulamalarına ters işlemler yapmamış olmaları, temiz bir sicile sahip olmaları ve yeterli bir deneyim, mali güç ve saygınlığa sahip olmaları aranıyor.


ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ